İçeriğe geç
İK Rehberi

Kıdem tazminatı

Kim hak kazanır, giydirilmiş ücrete neler girer, tavan nasıl uygulanır, hangi vergiler kesilir ve ödeme geciktiğinde ne olur?

Güncelleme: 3 dk okuma

Kısaca

En az 1 yıl çalışmış ve kanunda sayılan bir nedenle ayrılan işçiye, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında ödenir; yıllık tutar fesih tarihindeki tavanı aşamaz ve yalnızca damga vergisi kesilir.

Hak kazanma koşulları

Kıdem tazminatı, 4857 sayılı Kanun’a rağmen hâlâ yürürlükte olan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenir. İki koşulun birlikte sağlanması gerekir:

  1. Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmak. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.
  2. İş sözleşmesinin kanunda sayılan bir yolla sona ermesi.
Sona erme şekli Kıdem Dayanak
İşverenin bildirimli/geçerli nedenle feshi Var 4857 md. 17-18
İşverenin sağlık, zorlayıcı sebep veya gözaltı nedeniyle haklı feshi Var 4857 md. 25/I, III, IV
İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı feshi Yok 4857 md. 25/II
İşçinin haklı nedenle feshi Var 4857 md. 24
Askerlik Var 1475 md. 14
Emeklilik / yaşlılık aylığı Var 1475 md. 14
15 yıl sigortalılık ve 3600 gün (SGK yazısıyla) Var 1475 md. 14
Kadın işçinin evlilikten itibaren 1 yıl içinde ayrılması Var 1475 md. 14
İşçinin ölümü (mirasçılara) Var 1475 md. 14
İstifa Yok —
Sık yapılan hataİşçinin “istifa” dilekçesinde haklı bir neden (ör. ücretin ödenmemesi, fazla mesainin karşılıksız bırakılması) belirtilmişse bu bir istifa değil, işçinin haklı nedenle feshidir ve kıdem tazminatı doğar. Dilekçe metnini mutlaka okuyun.

Hesaplama

Kıdem tazminatı = giydirilmiş brüt ücret × hizmet yılı

Yıldan artan süreler için orantılı ödeme yapılır: 7 yıl 6 ay 21 gün çalışan biri için çarpan 7 + 6/12 + 21/365 ≈ 7,56’dır.

Giydirilmiş ücret

Son brüt ücrete, sürekli ve düzenli olarak yapılan para veya parayla ölçülebilen ödemeler eklenir:

  • Yemek yardımı (nakdi ya da yemek kartı)
  • Yol yardımı
  • İkramiyeler (yıllık toplamın 12’de biri)
  • Düzenli ödenen primler, yakacak, giyecek yardımları
  • Özel sağlık sigortası, bireysel emeklilik katkısı gibi işverence düzenli karşılanan giderler

Fazla mesai ücreti, arızi (bir defalık) ödemeler ve yıllık izin ücreti dahil edilmez. Ücretin sabit olmadığı hâllerde (parça başı, yüzde usulü vb.) son bir yılda ödenen ücretin o süredeki çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalama esas alınır.

Tavan

Yıllık tutar, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki kıdem tavanını aşamaz. Tavan her yıl Ocak ve Temmuz’da güncellenir; güncel tutarı kıdem tazminatı tavanı sayfasında bulabilirsiniz. Tavan ihbar tazminatında uygulanmaz.

Vergi ve kesintiler

Kesinti Uygulanır mı?
SGK primi Hayır
Gelir vergisi Hayır (GVK md. 25/7 — yasal tutara kadar)
Damga vergisi Evet, binde 7,59

Yasal sınırı aşan (ör. tavanın üzerinde, iyi niyetle ödenen) kısım ücret gibi vergilendirilir.

Ödeme, faiz ve zamanaşımı

  • Kıdem tazminatı fesihle birlikte muaccel olur; derhâl ödenmelidir.
  • Geç ödemede, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında faiz işler (1475 md. 14).
  • Zamanaşımı süresi 5 yıldır ve sözleşmenin sona erdiği tarihten başlar.
  • Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 md. 3).

İbraname geçerliliği

Kıdem ödemesine karşılık işçiden alınan ibranamenin geçerli olması için (TBK md. 420):

  1. Yazılı olmalı,
  2. Sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az 1 ay geçtikten sonra düzenlenmeli,
  3. Alacağın türü ve miktarı açıkça yazılmalı,
  4. Ödeme hak edilen tutara göre eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılmalıdır.

Bu koşullardan biri eksikse ibraname yalnızca makbuz hükmünde sayılır.

HesaplayıcıKıdem ve ihbar tazminatıFesih türüne göre hak kontrolü, çıkış tarihine göre doğru tavan, yazdırılabilir hesap föyü.

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Somut olaylarda iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi ve Yargıtay’ın güncel kararları sonucu değiştirebilir. Düzeltme önerin.

esc
↑↓ gezin↵ açİpucu: “md. 25”, “ihbar süresi”, “doğum izni” deneyin

Yeni

Vaka simülasyonumuzu gördünüz mü?

Gerçekçi İK dosyalarında kararı siz verin, sonucunu kanun maddesiyle görün.