Kıdem ve ihbar tazminatı

Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. Ayrıca sözleşmenin kanunda sayılan bir yolla sona ermesi şarttır (1475 sy. Kanun md. 14).

Kural olarak hayır. Ancak istifa dilekçesinde ücretin ödenmemesi, fazla çalışmanın karşılıksız bırakılması gibi haklı bir neden belirtilmişse bu, işçinin haklı nedenle feshidir (4857 md. 24) ve kıdem tazminatı doğar. Emeklilik, muvazzaf askerlik, kadın işçinin evlilikten itibaren 1 yıl içinde ayrılması ve 15 yıl sigortalılık ile 3600 gün prim şartını doldurarak ayrılma hâllerinde de kıdem tazminatı ödenir.

Kıdem tazminatından SGK primi ve gelir vergisi kesilmez (GVK md. 25/7, yasal tutara kadar); yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir. Tavanın üzerinde ödenen kısım ise ücret gibi vergilendirilir.

Son brüt ücrete sürekli ve düzenli yapılan ödemeler eklenir: yemek ve yol yardımı, ikramiyelerin aylık payı (yıllık toplamın 12’de biri), düzenli primler, yakacak ve giyecek yardımları, işverenin düzenli karşıladığı özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkısı. Fazla çalışma ücreti, bir defalık ödemeler ve yıllık izin ücreti dahil edilmez.

Bildirim süresi hizmeti 6 aydan az olan için 2 hafta, 6 ay–1,5 yıl için 4 hafta, 1,5–3 yıl için 6 hafta, 3 yıldan fazla olan için 8 haftadır (4857 md. 17). Süreye uymayan taraf, bu sürenin giydirilmiş ücreti tutarında ihbar tazminatı öder. İhbar tazminatında tavan uygulanmaz; gelir ve damga vergisi kesilir, SGK primi kesilmez.

Kıdem tazminatı fesihle birlikte muaccel olur, yani derhâl ödenmelidir. Geç ödemede mevduata uygulanan en yüksek faiz işler (1475 md. 14). Zamanaşımı süresi sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıldır ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.