Fazla çalışma ve tatil mesaisi
Fazla çalışma (%50), fazla sürelerle çalışma (%25), ulusal bayram/genel tatil ve hafta tatili çalışmalarının brüt karşılığı; yıllık 270 saat sınırı kontrolüyle.
Hesap kuralları
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Saatlik ücret aylık brüt ücretin 225’e, günlük ücret 30’a bölünmesiyle bulunur. Tutarlar brüttür; bordroda vergi ve prim kesintilerine tabidir.
Haftalık 45 saati aşan her saat için saatlik ücretin %50 fazlası.
4857 md. 41Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa, bu sürenin üzerinde 45 saate kadar.
4857 md. 41Çalışılan her gün için aylık ücrete ek bir günlük ücret.
4857 md. 47Çalışılan her gün için bir buçuk günlük ek ücret.
Yargıtay uygulamasıFazla mesai saat ücreti nasıl hesaplanır?
Saatlik ücret, aylık brüt ücretin 225’e bölünmesiyle bulunur; 225, haftalık 45 saatin aylık karşılığıdır (7,5 saat × 30 gün). Haftalık 45 saati aşan her saat için bu ücretin %50 fazlası, yani 1,5 katı ödenir (4857 md. 41).
Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma arasındaki fark nedir?
Fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmadır ve saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir. Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, bu sürenin üzerinde 45 saate kadar yapılan çalışma fazla sürelerle çalışmadır ve saat ücretinin %25 fazlasıyla ödenir.
Yılda en fazla kaç saat fazla mesai yaptırılabilir?
Yıllık fazla çalışma 270 saati aşamaz ve işçinin yazılı onayı gerekir (4857 md. 41). Onay sözleşme yapılırken ya da ihtiyaç duyulduğunda alınabilir; işçi 30 gün önceden bildirerek onayını geri alabilir. 18 yaşından küçüklere, gebe ve emziren kadınlara ve kısmi süreli çalışanlara fazla çalışma yaptırılamaz.
Fazla mesai ücreti yerine izin kullanılabilir mi?
İşçi isterse fazla çalışma ücreti yerine her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışma için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir. Serbest zaman 6 ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesintisi yapılmadan kullandırılır.
Resmî tatilde ve hafta tatilinde çalışmanın ücreti nedir?
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye, aylık ücretine ek olarak çalıştığı her gün için 1 günlük ücret ödenir (4857 md. 47). Hafta tatilinde çalışmada Yargıtay uygulamasıyla çalışılan her gün için 1,5 günlük ek ücret ödenir. Hafta tatili 7 günlük dönem içinde kesintisiz en az 24 saat olmalıdır (md. 46).
Fazla mesai ücreti maaşa dahil edilebilir mi?
Sözleşmede fazla çalışma ücretinin aylık ücrete dahil olduğu kararlaştırılabilir. Yargıtay uygulamasına göre bu hüküm yıllık 270 saatle sınırlı olarak geçerlidir; bu sınırı aşan fazla çalışmalar ayrıca ödenmelidir.
Hesaplamalar yürürlükteki mevzuata ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre yapılır; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesindeki lehe hükümler sonucu değiştirebilir. Kullanılan tüm değerler parametreler sayfasında kaynaklarıyla listelenmiştir.